Schülerinnen und Schüler aus Osterholz-Scharmbeck und Krakau begegneten sich vom 25. bis 29. Mai 2026 in der Jugendbegegnungs- und Bildungsstätte Golm

Vom 25. bis 29. Mai 2026 fand in der Jugendbegegnungs- und Bildungsstätte Golm auf Usedom eine deutsch-polnische Jugendbegegnung mit Schülerinnen und Schülern der BBS Osterholz-Scharmbeck und der J.-Słowackiego-Schule aus Krakau statt. Insgesamt nahmen 13 Schülerinnen und Schüler aus Osterholz-Scharmbeck sowie 12 Schülerinnen und Schüler aus Krakau an dem Austausch teil. Begleitet wurde die Begegnung von Lehrkräften beider Schulen sowie vom pädagogischen Team der Jugendbegegnungsstätte.

Ziel der Begegnung war es, die jeweils andere Kultur kennenzulernen, persönliche Kontakte zwischen deutschen und polnischen Jugendlichen zu ermöglichen und sich gemeinsam mit der deutsch-polnischen Geschichte auseinanderzusetzen. Ein besonderer Schwerpunkt lag dabei auf der Geschichte Swinemündes/Świnoujścies während des Zweiten Weltkriegs sowie auf der Bedeutung der Kriegsgräberstätte Golm als Ort des Erinnerns.

Nach der Anreise am Montag begann die Begegnung mit einer Begrüßung, dem Beziehen der Zimmer und einer Kennenlernphase. Bereits zu Beginn zeigte sich, dass die Jugendlichen offen aufeinander zugingen. Durch Kennenlernspiele und erste gemeinsame Aktivitäten konnten anfängliche Unsicherheiten schnell abgebaut werden.

Am Dienstag stand die historische Bildungsarbeit im Mittelpunkt. Die Gruppe nahm an einem Workshop zur Vorstellung der Kriegsgräberstätte Golm teil. Im anschließenden Vertiefungsmodul „Gesichter des Golms“ setzten sich die Schülerinnen und Schüler intensiver mit Einzelschicksalen, Erinnerungskultur und den Folgen des Krieges auseinander. Dadurch wurde Geschichte nicht nur als abstraktes Unterrichtsthema erfahrbar, sondern mit konkreten Menschen, Orten und Lebensgeschichten verbunden.

Am Mittwoch erkundeten die Teilnehmenden gemeinsam Swinemünde/Świnoujście. Nach einer Einführung in das Tagesprogramm und einem kurzen Sprachkurs Polnisch fuhr die Gruppe mit Fahrrädern in die Stadt. Dort fand eine Stadtrallye statt, bei der die Jugendlichen die Stadt, ihre Geschichte und ihre Gegenwart aktiv entdecken konnten. Die gemeinsame Freizeit in der Innenstadt und am Strand bot anschließend Gelegenheit, miteinander ins Gespräch zu kommen und den Austausch informell fortzusetzen.

Ein weiterer Programmpunkt war der Besuch des Historisch-Technischen Museums in Peenemünde. Dort beschäftigten sich die Jugendlichen mit einem weiteren historisch bedeutsamen Ort der Region. Der Museumsbesuch machte deutlich, wie eng technische Entwicklungen, Kriegsgeschichte und gesellschaftliche Verantwortung miteinander verbunden sein können. Im Anschluss daran präsentierten die Gruppen ihre Schulen und Kulturen im Rahmen eines Länder- beziehungsweise Kulturabends.

Neben den inhaltlichen Programmpunkten spielten die gemeinsamen Nachmittage und Abende eine wichtige Rolle. Bei Volleyball, Fußball, Tischtennis, Spielen und Gesprächen kamen sich die Jugendlichen schnell näher. Die Sprachbarriere stellte dabei kein größeres Problem dar. Im Gegenteil: Durch Sprachspiele, gegenseitige Hilfe und viel Offenheit fanden die Teilnehmenden rasch Wege, miteinander zu kommunizieren. Für die polnische Gruppe bot die Begegnung zudem eine gute Möglichkeit, ihre Deutschkenntnisse praktisch anzuwenden.

Gerade diese Mischung aus historischer Bildungsarbeit, kulturellem Austausch und gemeinsamer Freizeit machte die Begegnung besonders wertvoll. Die Schülerinnen und Schüler konnten erfahren, dass Verständigung nicht allein über perfekte Sprachkenntnisse entsteht, sondern vor allem durch Neugier, Respekt und gemeinsames Erleben. Vorurteile und Unsicherheiten wurden abgebaut, neue Perspektiven eröffnet und erste persönliche Verbindungen geknüpft.

Am Freitag endete die Jugendbegegnung mit einer gemeinsamen Reflexion und Auswertung. Dabei wurde deutlich, dass die Teilnehmenden nicht nur viel über die Geschichte des Ortes und über die deutsch-polnischen Beziehungen gelernt hatten, sondern auch über sich selbst und über die Bedeutung eines offenen Europas.

Die Begegnung zeigte eindrucksvoll, wie wichtig internationale Jugendarbeit ist. Sie schafft Räume, in denen junge Menschen Geschichte verstehen, andere Kulturen kennenlernen und demokratische Werte wie Verständigung, Toleranz und gegenseitigen Respekt praktisch erleben können. Die deutsch-polnische Jugendbegegnung auf dem Golm war damit ein wichtiger Beitrag zur europäischen Erinnerungskultur und zur Stärkung der Beziehungen zwischen jungen Menschen aus Deutschland und Polen.

Polsko-niemieckie spotkanie młodzieży na wyspie Uznam: przełamywanie barier, poznawanie historii i nawiązywanie przyjaźni

Uczennice i uczniowie z Osterholz-Scharmbeck i Krakowa spotkali się w dniach 25–29 maja 2026 r. w Młodzieżowym Ośrodku Spotkań i Edukacji Golm

W dniach od 25 do 29 maja 2026 r. w Młodzieżowym Ośrodku Spotkań i Edukacji Golm na wyspie Uznam odbyło się polsko-niemieckie spotkanie młodzieży z udziałem uczennic i uczniów z BBS Osterholz-Scharmbeck oraz szkoły im. J. Słowackiego w Krakowie. W projekcie wzięło udział łącznie 13 uczennic i uczniów z Osterholz-Scharmbeck oraz 12 uczennic i uczniów z Krakowa. Spotkaniu towarzyszyli nauczyciele obu szkół oraz zespół pedagogiczny ośrodka Golm.

Celem spotkania było wzajemne poznanie kultur, umożliwienie osobistych kontaktów między młodzieżą z Niemiec i Polski oraz wspólna refleksja nad historią polsko-niemiecką. Szczególny nacisk położono na historię Świnoujścia, dawnego Swinemünde, w czasie II wojny światowej oraz na znaczenie Cmentarza Wojennego Golm jako miejsca pamięci.

Po przyjeździe w poniedziałek uczestnicy zostali powitani, zakwaterowali się w pokojach i wzięli udział w pierwszych zajęciach integracyjnych. Już na początku okazało się, że młodzież była otwarta na wzajemne poznanie. Dzięki zabawom integracyjnym i pierwszym wspólnym aktywnościom początkowe niepewności zostały szybko przełamane.

We wtorek głównym tematem była edukacja historyczna. Grupa uczestniczyła w warsztatach poświęconych Cmentarzowi Wojennemu Golm. Podczas kolejnego modułu, „Twarze Golmu”, uczennice i uczniowie pogłębili swoją wiedzę na temat indywidualnych losów, kultury pamięci oraz skutków wojny. Historia przestała być jedynie abstrakcyjnym tematem lekcji, a stała się doświadczeniem związanym z konkretnymi ludźmi, miejscami i życiorysami.

W środę uczestnicy wspólnie zwiedzali Świnoujście. Po wprowadzeniu do programu dnia oraz krótkim kursie języka polskiego grupa udała się rowerami do miasta. Tam odbyła się gra miejska, podczas której młodzież mogła aktywnie odkrywać miasto, jego historię i współczesność. Wspólny czas wolny w centrum miasta oraz na plaży stworzył dodatkową okazję do rozmów i dalszej wymiany.

Kolejnym punktem programu była wizyta w Muzeum Historyczno-Technicznym w Peenemünde. W tym miejscu młodzież zajmowała się kolejnym ważnym historycznie miejscem regionu. Zwiedzanie muzeum pokazało, jak ściśle rozwój techniki może być powiązany z historią wojny i społeczną odpowiedzialnością. Następnie grupy zaprezentowały swoje szkoły i kultury podczas wieczoru narodowego oziroma kulturowego.

Oprócz punktów programu o charakterze edukacyjnym bardzo ważną rolę odegrały wspólne popołudnia i wieczory. Podczas gry w siatkówkę, piłkę nożną, tenisa stołowego, wspólnych zabaw i rozmów młodzież szybko się do siebie zbliżyła. Bariera językowa nie stanowiła większego problemu. Przeciwnie: dzięki zabawom językowym, wzajemnej pomocy i dużej otwartości uczestnicy szybko znaleźli sposoby, aby się porozumiewać. Dla polskiej grupy spotkanie było także dobrą okazją do praktycznego wykorzystania znajomości języka niemieckiego.

Właśnie połączenie edukacji historycznej, wymiany międzykulturowej i wspólnie spędzanego czasu sprawiło, że spotkanie było szczególnie wartościowe. Uczennice i uczniowie mogli doświadczyć, że porozumienie nie zależy wyłącznie od doskonałej znajomości języka, lecz przede wszystkim od ciekawości, szacunku i wspólnych przeżyć. Udało się przełamać uprzedzenia i niepewności, otworzyć nowe perspektywy oraz nawiązać pierwsze osobiste relacje.

W piątek spotkanie zakończyło się wspólną refleksją i ewaluacją. Było wyraźnie widoczne, że uczestnicy dowiedzieli się wiele nie tylko o historii miejsca i relacjach polsko-niemieckich, lecz także o sobie samych oraz o znaczeniu otwartej Europy.

Spotkanie pokazało w przekonujący sposób, jak ważna jest międzynarodowa praca z młodzieżą. Tworzy ona przestrzeń, w której młodzi ludzie mogą zrozumieć historię, poznawać inne kultury oraz praktycznie doświadczać wartości demokratycznych, takich jak porozumienie, tolerancja i wzajemny szacunek. Polsko-niemieckie spotkanie młodzieży w Golm było tym samym ważnym wkładem w europejską kulturę pamięci oraz we wzmacnianie relacji między młodymi ludźmi z Niemiec i Polski.

Sven Sündermann